2019-12-13     Dalidy, Juliusza, Łucji        


„Żydzi wieliccy jak odczuwali i zapamiętali swoje miasto.”

25 października 2012 r. w Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Wieliczce odbyło się spotkanie, pt.„Żydzi wieliccy jak odczuwali i zapamiętali swoje miasto”, które poprowadziła Urszula Żyznowska i Anna Krzeczkowska. W spotkaniu uczestniczyli uczniowie Zespołu Szkół Zawodowych w Wieliczce pod opieką Agnieszki Janus.


Ludność żydowska mieszkała w centrum Wieliczki (Dolny i Górny Rynek), a przede wszystkim w Klaśnie - wielickim miasteczku na wzgórzu, które było całkowicie żydowskie. To tutaj urodził się i mieszkał Izaak Birnbaum, obecnie mieszkający wraz z żoną Zofią, w Hajfie. Jest on jedynym żyjącym przedwojennym mieszkańcem Klasna pochodzenia żydowskiego. Uczestnicy spotkania mieli jedyną i niepowtarzalną okazję, zobaczenia i usłyszenia Izaaka Birnbauma, dzięki sfilmowanemu wywiadowi, który przeprowadziła Urszula Żyznowska, 14 marca 2012 roku, w ich domu. Wspomnienia Izaaka Birnbauma pozwoliły poznać duży fragment wydarzeń z historii wielickich Żydów, którzy w jednym dniu, 27 sierpnia 1942 roku, zniknęli z ulic Wieliczki, wymordowani w okrutny sposób przez niemieckich okupantów.

Prelegentka Justyna Kutrzeba, przybliżyła z kolei losy żydowskiej rodziny Friedmanów. Abraham Friedman wraz z żoną Małką rozwinęli działalność gospodarczą, tworząc tartaki nie tylko w Wieliczce, ale również w okolicach Sambora, Trzebini i Sanoka. Eliasz Hirsz Friedman był nie tylko przemysłowcem, ale również filantropem, który wspierał żydowską działalność dobroczynną, dając posagi ubogim dziewczętom. Prolegentki opowiedziały, również ciekawostki z życia wielickich rodzin żydowskich Kleinmanów, Wimmerowów i innych.

W programie udostępniony został pokaz zdjęć zarówno tych niepublikowanych, jak i archiwalnych, dotyczących wielickich Żydów ocalałych z Holokaustu.

Dziękujemy serdecznie za ciekawą i interesującą opowieść, a zainteresowanym i niedoinformowanym proponujemy lekturę książki „Żydzi Wieliczki i Klasna 1872 -2012”, dostępnej w zbiorach biblioteki.